نقد و بررسی نمایش << اینجا عنکبوت ها اسم دارند>>

نقد و بررسی نمایش << اینجا عنکبوت ها اسم دارند>>

 

فرهاد ابراهیم پور / نمایش «اینجا عنکبوت ها اسم دارند» به نویسندگی آناهیتا پیمانی و کارگردانی جعفر کمالی در تماشاخانه حکیم عمرخیام دانشگاه آزاد اسلامی مرکز اوز به روی صحنه رفت.

 

 

نمایش «اینجا عنکبوت ها اسم دارند» به نویسندگی آناهیتا پیمانی و تهیه کنندگی و کارگردانی جعفر کمالی از ۶ تا ۱۱ اسفند به صحنه رفت. اناهیتا پیمانی و علی اخلاصی بازیگران این نمایش بودند.

 

سایر عوامل عبارتند از: (موسیقی و نور) مهدی میرزانوری، (منشی صحنه)بهاره نظامی، (دستیار کارگردان) سارا اسکندری، (مدیر صحنه)سید مرتضی هاشمی، (صداپیشه مرد) امیر پیمان، (روابط عمومی)الناز پور شمسی، (عکاس) بهداد پهلوان، حوریا کمالی(گریم) سارا اسکندری (طراح پوستر)، جعفر کمالی(سرپرست گروه)جعفر کمالی

 

این نمایش از 6 اسفند تا 11 اسفند 1403 به روی صحنه بود ؛ دیشب اخرین سانس ان بود که در سالن خیام دانشگاه ازاد اسلامی شهر اوز به روی صحنه رفت . استقبال خوب بود و  در اخرین شب هم سالن پر از تماشگر بود و این نشان از توجه مردم شهر و علاقمندان به نمایش تئاتر دارد. افراد آمده ؛ هم از شهرمان بودند هم از اطراف شهر و منطقه .تعداد جوانان علاقمند بخصوص زنان قابل توجه بود. با توجه به فضای سالن خیام که بزرگ نیست و گنجایش محدودی دارد؛ اما برای این نمایش که احتیاج به صحنه زیادی نداشت خوب و مناسب بود ؛ هرچند زحمت اجرا را چندین برابر می کند و باید طی چند شب اجرا کنند .

 

به لحاظ صحنه انچه می شود در مرکز توجه قرار داد فرشی بود که بازیگران بر روی آن نمایش اجرا کردند. شاید در وهله اول ما فقط یک فرش در ان وسط سالن ببینیم اما بیش از ان قابل تصور است .فرش با طرح ایرانی وبته ها و نقش و نگار ان نماد سرزمینی ماست .چرا که در خانه های ما از دیرباز بر روی همین فرش ها زیسته ایم و خوب و بدهایمان ؛اندوه و لذت و دلنگرانی هایمان و عشق و عاطفه و دردمان بررج رج آن امیخته شده است و این مورد چه با با ایده قبلی  چه بدون بررسی شده باشد جای ویژه خود رادر این نمایش پیدا کرده بود. فرش نماد و مکان مشترک دردهای ما عشق ما و مصیبت و محل اسیب های مشترک ما بوده است .

 

هر چند صحنه آرایی زیادی نداشت؛ اما از فضا به خوبی استفاده شده بود و نورپردازی مناسبی داشت  از نظر چیدمان صندلی و اجرای نمایش در مرکز سالن و احاطه تماشگران بر بازی بازیگران نیز خود مزیتی بود که احساس بسیار نزدیکی به تماشاگر میدهد و توجه را به اجرا بیشتر می کند .

 

یکی از هماهنگی خوب که در این نمایش بوضوح دیده می شد صدا گذاری و تنظیم موسیقی و انتخاب موسیقی و ترانه های متناسب با وضعیت بازیگران ؛کلام انها و حالات برگرفته از متن در حین اجرا بود. این را باید در کنار بازیگری خوب از مزیت های یک نمایش موفق دانست و مطمنا کارگردان به ان ظرایف توجه لازم داشته است تا ما جدا از متن و اجرا و حرف های بازیگران با زیبایی تلفیق شده در اجرا و موسیقی هماهنگ شویم تا انرا بیشتر درونی کنیم .

 

در باره متن و موضوع که مهمترین قسمت هر نمایش است باید بگویم که اناهیتا پیمانی که نویسنده این نمایشنامه بود چه انرا از جایی اقتباس کرده باشد چه تحت تاثیر داستان و یا برشی از نمایشی قرار گرفته باشد نشان می دهد که با مشکلات جامعه ما بخصوص زنان ما اشنایی دارد و توانسته بود انرا به خوبی نشان دهد و اجرا کند  خانم پیمانی که خود نویسنده و بازیگر این نمایش بود مزیت برتری داشت چرا که انچه خود نوشته و با نوشته عجین شده بود؛ توانست خوب اجرا کند و این نقطه قوت بازیگری است که نوشته خود را در روی صحنه زندگی می کند . در مدت بازی خارق العاده خود توانست انرا به مخاطبان که تماشاگران صحنه هستند منتقل کند. لحن صدا؛ حرکات اروتیک در نمایش که نقشی عرفانی در تصویر سازی برای ذهن تماشاگر به جا می گذارد و حالات عاطفی در شوق و حزن و اندوه که بازیگر در حین اجرا به نمایش گذاشت بیشتر به زیبایی این اجرا افزود .نمایش اینجا عنکبوت ها اسم دارند به لحاظ ژانر ادبی در دسته تراژدی و درام قرار می گیرد تا موضوعی رئال از بطن جامعه به نمایش عموم درارد .

 

ایا موضوع  و محتوای نمایش بدیع بود و اینجا عنکبوت ها اسم دارند؛برازنده این اثر نمایشی بود؟  باید بگویم که موضوع بدیع نبود اما دریچه تازه ای بود به نمایش و بررشی از زندگی زنان جامعه ما. همانگونه که فیلم ها و نمایش ها و حتی کتب بسیاری در حوزه ادبیات و فرهنگ و مشکلات جامعه ساخته و نوشته می شود و در بسیاری از موارد محتوا یکی است اما از زوایای دیگری و با تم دیگری ژانری پرورده می شود ؛ در کار نمایش نیز بدانگونه است . زندگی عنکبوت زندگی خود ساخته ای بر اثر نوع زیست خود است که روزانه تاری بر دور خود می تند تا محفوظ باشد و ان پشت منتظر است تا حشره ای به دام اندازد وبه زندگی اش ادامه دهد .  انسان در زندگی مکرر خود خیلی وقت ها به دست خود به اندازه فکر ناتوان خود به دلیل نقش مرد سالارانه جامعه و تسلط فکر زورمدارانه ؛ فقر فرهنگی و اموزش نادرست  تارهای زیادی به دور خود می تند و راه فراری از ان نمی یابد؛ شاید این توصیف اخر هدف این متن و محتوای نمایش باشد که زنان جامعه ما بعضی وقت ها نمی توانند انچه در زندگی مشترک ارزو داشته و دارند به ان برسند که منجر به طلاق عاطفی و مرگ زندگی زود رس می رسند .واقعیات جامعه انکار ناپذیر هستند حتی وقتی مرگ دیگری و رهایی از مخمصه بودن؛ انتخاب بهتری برای درمانده نمی گذارد .

 

نویسنده نمایش؛ خانم پیمانی که با روانشناسی اشنایی دارد و رشته مطالعاتی و تحصیلی او نیز در همین رابطه است متن را نه فقط از واقعیت و مشکلات و مصیبت های جامعه زنان نوشته؛ بلکه تا اندازه ای روان انها را کاویده و انرا بروی صحنه اورده است؛ هر چند پایان خوشی بر این زندگی در این نمایش نبود؛ اما دردی و گوشه ای از واقعیت جامعه ما بود. متاسفانه همیشه انتظار ما را به خوشی نمی کشاند هر چند ارزوی جامعه ما نشاط و خوشبختی و شادی و سرزندگی است و اینرا بسیار کم داریم . انچه نمایش و اجرای ان برای ما گفت نه ارائه راه حل ؛ بلکه خود مشکل و مصیبت وارده به زنان جامعه ما بود و این فقط شامل جامعه ایرانی نمی شود ؛که کشورهای زیادی درگیر این مصیبت ها هستند.

 

از دیگر نکات قابل توجه در این نمایش وبازیگری خانم پیمانی تسط و جابجایی زبان و کلام قوم های مختلف بخصوص بندری و خوزستانی و عربی و ترکی در این اجرا بود و این را بخوبی انجام داد که بر ارزندگی کار ایشان و نمایش افزود.

 

این اثر نمایشی کاری جمعی بود که کارگردان جوان شهرمان اقای جعفر کمالی با گروه و همکاران نیک خود انرا به روی صحنه اورد و باید به همه انها آفرین گفت .

 

در گفتگو کوتاهی که بعد از نمایش در لابی دانشگاه ازاداوز با تنی چند از تماشاگران داشتم ؛اکثریت انها نمایش را خوب دیده بودند و از دیدن ان خوشحال بودند البته راجع به اسم نمایش و موضوع نظراتی داشتند که سعی کردم در این گزارش و نقد و بررسی گوشه ای از انها را بیان کنم

 

این نقد و بررسی کوتاه و مختصر بود و سعی شد به موارد تخصصی تر اثر نمایشی که حتما لازم است پیش نرود . امید هست متخصصین نقد و بررسی اثار نمایشی بر این گزارش بیفزایند . از انجا که راه پیشرفت اثار هنری را نقد می دانم ؛ امید وارم هنرمندان شهر و دیار و کشورمان از این نقد و بررسی استقبال نمایند . برای همه دست اندرکاران شهرمان ؛ از کارگردان جوان پرتلاش اقای جعفر کمالی تا بازیگران اینده سازعرصه نمایش تا دیگر بازیگران و گروه نمایشی شهرمان که توانسته اند روزبروز کارهای موفقتری به روی صحنه بیاورند بنوبه خود خسته نباشید می گویم و تشکر می کنم .

 

از جعفر کمالی کارگردان این اثر نمایشی قبلا نیز اثاری از نمایشنامه نویسان جهان به روی صحنه برده است از جمله بار ششم از اشمیت کید / بالابر غذا اثر هارولد پینتر / و عشق و ... که اکثر کارگردانی نمایش های قبلی ایشان از نویسندگان خارجی بوده است

 

خانم اناهیتا پیمانی نیز تاکنون پنج اجرا در نقش بازیگری داشته و این اولین بار است که جدا از نقش بازیگری نویسنگی این نمایش هم در کارنامه خود قرار داده است .

 

برای همه دست اندرکاران این اجرا ارزوی موفقیت و کارهای ارزنده داریم

 

ستاره اوز / فرهاد ابراهیم پور(محمودا)11 اسفند 1403